ਪੌਦੇ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
- ਆਕਾਰ:ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਸਲਾਨਾ ਪੌਦੇ ਵਜੋਂ 50–200 cm (1.6–6.6 ft) ਉੱਚਾ; ਤੰਦੁਰਸਤ ਕਿਸਮਾਂ ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 240–300 cm (8–10 ft) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ.
- ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ:ਪੱਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਜੋੜ ਅੰਡਾਕਾਰ-ਤੋਂ-ਇਲਿਪਟਿਕ ਪੱਤੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਲੰਬਾਈ ਕਰੀਬ 2–6 cm (0.8–2.4 in) ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 0.7–3 cm (0.3–1.2 in)। ਪੱਤੇ ਦੀ ਧੁਰੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਖਾਦਾਰ ਫੰਧੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਹਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿਮੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਡੰਡੀਆਂ ਚਾਰ-ਕੋਨੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਪੱਖ-ਦਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਟਿਪਿਊਲਜ਼ ਨੀਹ ‘ਤੇ ਅਰਧ-ਸੈਜਿਟੇਟ (ਤੀਰ-ਨੁਮਾ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ.
- ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ:ਫੁੱਲ ਛੋਟੀਆਂ ਰੇਸੀਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਡੰਠਲ 1–3 ਫੁੱਲ, ਹਰ ਇੱਕ ਕਰੀਬ 2–3 cm (0.8–1.2 in) ਲੰਬਾ। ਇਹ ਝੁੱਕੇ ਹੋਏ, ਤੀਵਰ ਸੁਗੰਧੀਦਾਰ, ਅਤੇ ਕਲਾਸਿਕ “ਮਟਰ-ਫੁੱਲ” ਆਕਾਰੀ (ਸਟੈਂਡਰਡ, ਵਿੰਗਜ਼, ਅਤੇ ਕੀਲ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੰਗ ਸਫ਼ੈਦ, ਗੁਲਾਬੀ, ਜਾਮਨੀ, ਬੈਗਨੀ, ਮੈਜੈਂਟਾ, ਨੀਲੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਦੋ-ਰੰਗੇ ਅਤੇ ਧਾਰੀਦਾਰ ਰੂਪਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਆਧੁਨਿਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਅਕਸਰ ਵੱਡੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਕਟਾਈ ਲਈ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਡੰਠਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ.
- ਖਿੜਨ ਦਾ ਮੌਸਮ:ਬਸੰਤ ਤੋਂ ਅਰੰਭਕ ਗਰਮੀ ਤੱਕ (ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਬਿਜਾਈ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ); ਨਰਮ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਦੇਰ-ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਅਰੰਭਕ ਬਸੰਤ ਤੱਕ ਖਿੜ ਸਕਦਾ ਹੈ.
- ਵਾਧੇ ਦੀ ਆਦਤ:ਬਹੁ-ਸ਼ਾਖੀ ਡੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਸਲਾਨਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਲਤਾ; ਸ਼ਾਖਾਦਾਰ ਫੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਖਾ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ.
ਵਾਤਾਵਰਣ
ਰੋਸ਼ਨੀ
ਠੰਡੇ/ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਧੁੱਪ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਗਰਮ/ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੁਪਹਿਰ ਬਾਅਦ ਛਾਂ ਦਿਓ। ਰੋਜ਼ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 6 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਰੱਖੋ.
ਤਾਪਮਾਨ
ਠੰਢੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਵਾਧੇ ਲਈ ਲਗਭਗ 15–25°C (59–77°F), ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਿੜਾਈ ਕਰੀਬ 10–15°C (50–59°F) ‘ਤੇ। ਹਲਕੀ ਤੁਰਸੀ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਦਾ ਹੈ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਘਟਦੀ ਹੈ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ~30°C (86°F) ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਗਰਮੀ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਤਣਾਅ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ.
ਨਮੀ
ਦਰਮਿਆਨੀ ਨਮੀ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਹਵਾਗਤੀ। ਨਿਰੰਤਰ ਨਮੀ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਪਰ ਝੱਲ-ਭਰੀ, ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਪਸੰਦ.
ਮਿੱਟੀ
ਗਹਿਰੀ, ਉਪਜਾਊ, ਵਧੀਆ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਜਿਸਨੂੰ ਕੰਪੋਸਟ ਜਾਂ ਅੱਛੀ ਸੜੀ ਖਾਦ ਨਾਲ ਸੰਮ੍ਰਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। pH ਤਠਸਥ ਤੋਂ ਹਲਕਾ ਖਾਰਾ ਪਸੰਦ ਹੈ; ਜੇ ਮਿੱਟੀ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚੂਨਾ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੇਤਲੀ ਦੋਆਬੀ ਮਿੱਟੀ ਆਦਰਸ਼ ਹੈ.
ਸਥਾਨ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਟ੍ਰੇਲਿਸ, ਖੰਭੀਆਂ, ਬਾੜਾਂ, ਟੀਪੀਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੜ੍ਹੇ ਸਹਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ, ਬਾਰਡਰਾਂ ਅਤੇ ਕੱਟ-ਫੁੱਲ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ। ਬੌਨੇ/ਝਾੜੀ-ਕਿਸਮਾਂ ਭਾਂਡਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਹਨ; ਗਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ, ਹਵਾਦਾਰ ਥਾਵਾਂ (ਬਾਲਕਨੀਆਂ, ਪੇਟਿਓਜ਼) ਵਿੱਚ ਰਖੋ ਜਿਥੇ ਤੁਸੀਂ ਨਿਯਮਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਕੋ.
ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਲਾਨਾ ਵਜੋਂ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਵਰਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਕਸਰ USDA Zones 2–11 ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਮ ਇਲਾਕਿਆਂ (ਲਗਭਗ Zone 7+) ਵਿੱਚ ਪਤਝੜ ਬਿਜਾਈ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਕੱਟ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ; ਹੋਰਥਾਂ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਸੰਤ-ਤੋਂ-ਗਰਮੀ ਖਿੜਣ ਵਾਲਾ ਸਲਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
ਦੇਖਭਾਲ ਗਾਈਡ
ਮੁਸ਼ਕਲਤਾ
ਦਰਮਿਆਨਾ। ਸਵੀਟ ਪੀ ਚੰਗੀ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਸਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਨਖਰੇ ਵਾਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ: ਬੀਜ ਅੰਕੁਰਿਤ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਧੀਮੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪੌਦੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਮੁੱਖ-ਜੜ (taproot) ਕਰਕੇ ਜੇ ਨਰਸਰੀ ਪੌਦੇ ਤੰਗ ਜਾਂ ਖਲਲਿਏ ਜਾਣ ਤਾਂ ਤਬਾਦਲਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ.
ਖਰੀਦ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ
ਮੋਟੇ, ਬਿਨਾ ਨੁਕਸ ਦੇ, ਮਟਰ-ਵਰਗੇ ਬੀਜ ਚੁਣੋ। ਆਪਣੀ ਜਲਵਾਯੂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਮਿਲਾਓ: ਜਲਦੀ-ਖਿੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਗਰਮ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਢੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦੇਰ-ਖਿੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਉਥੇ ਬਿਹਤਰ ਹਨ ਜਿਥੇ ਬਸੰਤ ਠੰਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਈ, ‘Cupani’ ਜਾਂ ‘Old Spice’ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕਿਸਮਾਂ ਅਜ਼ਮਾਓ; ਵੱਡੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਡੰਠਲਾਂ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਨ.
ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ
ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਸਰੀਖੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਮੀਦਾਰ ਰੱਖੋ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਪੌਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਅਤੇ ਖਿੜਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2–3 ਵਾਰ ਡੂੰਘਾ ਪਾਣੀ ਦਿਓ (ਗਰਮ, ਹਵਾਦਾਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ), ਵਾਰ-ਵਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ। ਡ੍ਰਿਪ ਲਾਈਨਾਂ ਜਾਂ ਸੋਅਕਰ ਹੋਜ਼ ਬਿਹਤਰੀਨ ਹਨ। ਖਿੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਓਪਰੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਚੋ ਤਾਂ ਜੋ ਕਲੀਆਂ ਝੜਨ ਅਤੇ ਫਫੂੰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਘਟਣ; ਗਰਮ ਦੌਰਾਨ ਸਵੇਰੇ ਪਾਣੀ ਦਿਓ ਅਤੇ ਠੰਡੇ, ਮੇਘਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਟਾ ਦਿਓ.
ਖਾਦ ਦੇਣਾ
ਖੂਬ ਖੁਰਾਕ ਦਿਓ ਪਰ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ। ਰੋਪਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪੋਸਟ ਜਾਂ ਅੱਛੀ ਸੜੀ ਖਾਦ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰੋ—ਕੁਝ ਮਾਲੀ ਕਰੀਬ 30 cm (12 in) ਡੂੰਘੀ ਖਾਈ ਖੋਦ ਕੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਜੜਾਂ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸੰਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਚ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਫੁੱਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਉੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ ਵਾਲੀ ਖਾਦ ਵਰਤੋ (ਜੋ ਘਣੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਫੁੱਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ)। ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਖੁਰਾਕ ਦਿਓ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਖਿੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹਰ 2–3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਖੁਰਾਕ ਦਿਓ.
ਕਟਾਈ
ਜਦੋਂ ਨਰਸਰੀ ਪੌਦੇ ਕਰੀਬ 10–15 cm (4–6 in) ਉੱਚੇ ਹੋਣ, ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਚੁੰਭੋ, 2–3 ਪੱਤੜੀ-ਗੰਠਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਤਾਂ ਜੋ ਨੀਹ ਤੋਂ ਘਣਾਪਣ ਵਧੇ। ਡੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਲੰਬਵਾਧ ਤਰਬੀਤ ਦਿਓ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਫੰਧੀਆਂ ਜਾਂ ਭੀੜੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ/ਹਟਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਹਵਾ ਆ-ਜਾ ਸਕੇ। ਸੁੱਕੇ ਫੁੱਲ ਕੱਢਦੇ ਰਹੋ (ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੰਗਾ: ਕੱਟਦੇ ਰਹੋ)—ਬੀਜ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਲੰਮੀ ਖਿੜਾਈ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਜੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫੁੱਲ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਡੰਠਲ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਹਟਾਉਣਾ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਡੰਠਲਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ.
ਪ੍ਰਸਾਰ
ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 24 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਜ ਭਿਗੋਓ, ਜਾਂ ਅੰਕੁਰਣ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀਜ ਦੀ ਛਾਲ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਕੱਟੋ/ਘਸੋ (ਬੀਜ ਦੇ ‘eye’ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ)। ਕਰੀਬ 1.3 cm (1/2 in) ਡੂੰਘਾ ਬਿਜੋ। ਟੈਪਰੂਟ ਨੂੰ ਸਮਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਕਰੀਬ 9 cm (3 in) ਡੂੰਘੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਰ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜੋਗ ਹੋਵੇ ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ ਕਰੋ। ਆਮ ਸਮਾਂ: ਗਰਮ/ਨਰਮ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਦ ਰਿਤੂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਾਈ; ਠੰਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰ-ਸਰਦੀ/ਅਰੰਭਕ ਬਸੰਤ, ਆਖਰੀ ਤੁਰਸੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 6–7 ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ। ਪੌਦਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰੀਬ 20 cm (8 in) ਦਾ ਫ਼ਾਸਲਾ ਰੱਖੋ.
ਮੁੜ ਗਮਲਾ ਬਦਲਣਾ
ਟੈਪਰੂਟ ਕਰਕੇ ਰੋਪਾਈ-ਬਦਲਾਈ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਗਹਿਰੇ ਇਕਲ ਭਾਂਡੇ ਵਰਤੋ ਅਤੇ ਜੜਾਂ ਮੁੜਨ ਜਾਂ ਉਲਝਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੌਦੇ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਓ; ਪੂਰੇ ਰੂਟ-ਬਾਲ ਸਮੇਤ ਰੋਪਾਈ ਕਰੋ। ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ ਅਕਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਰਸਤਾ ਹੈ.
📅 ਮੌਸਮੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੈਲੰਡਰ
ਬਸੰਤ (ਮਾਰਚ–ਮਈ): ਬਿਜਾਈ ਜਾਂ ਰੋਪਾਈ ਕਰੋ, ਸਹਾਰੇ ਲਗਾਓ, ਚੋਟੀਆਂ ਚੁੰਭੋ, ਤਰਬੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ; ਪਾਣੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਗਰਮੀ (ਜੂਨ–ਅਗਸਤ): ਚਰਮ ਖਿੜਾਈ—ਅਕਸਰ ਕੱਟਾਈ ਕਰੋ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪਾਣੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਗਰਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਂ/ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਓ। ਪਤਝੜ (ਸਤੰਬਰ–ਨਵੰਬਰ): ਨਰਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੀਜ਼ਨ ਖਿੜਾਈ ਲਈ ਬਿਜਾਈ ਕਰੋ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੀਜ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਆਰੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ। ਸਰਦੀ (ਦਸੰਬਰ–ਫਰਵਰੀ): ਠੰਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਤੁਰਸੀ ਤੋਂ 6–7 ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਅੰਦਰ ਬੀਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ; ਨਰਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਤਝੜ-ਬੀਜੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ.
ਕੀੜੇ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਆਮ ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਅਫਿਡਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕੀੜੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਰਮ ਨਵੇਂ ਵਾਧੇ ‘ਤੇ; ਨਰਸਰੀ ਪੌਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਲੱਗ/ਘੋਂਘੇ ਲਈ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਥ੍ਰਿਪਸ ਅਤੇ ਸਪੀਡਰ ਮਾਈਟਸ। ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਊਡਰੀ ਮਿਲਡੀਉ, ਰਸਤ, Botrytis (ਭੂਰੀ ਫਫੂੰਦੀ), ਪੱਤੇ ਦੇ ਦਾਗ, ਐਂਥ੍ਰੈਕਨੋਜ਼, ਜੜ ਸੜਨ (ਅਕਸਰ ਖਰਾਬ ਨਿਕਾਸ/ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਨਾਲ), ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ spotted wilt ਵਰਗੇ ਵਾਇਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਿਧਾਂਤ: ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਵਾਗਤੀ, ਮਿੱਟੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ, ਅਤੇ ਜਲਥਲ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ.
ਜ਼ਹਿਰਲਾ ਪਣ
ਖਾਧੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ। ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੀਜ—ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਯੋਗਿਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤੇ, ਬਿਲੀਆਂ, ਘੋੜੇ, ਗਾਂ, ਭੇਡਾਂ, ਪੰਛੀ) ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਟੀ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਕੰਬਣ, ਦੌਰੇ, ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੰਤਰਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ (lathyrism) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖਾਣ-ਯੋਗ ਬਾਗੀ ਮਟਰ (Pisum sativum) ਨਾਲ ਗਲਤ ਨਾ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਬੀਜ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਲਤੂਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ.
ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ
ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਅਰਥ:ਸਵੀਟ ਪੀ ਰਵਾਇਤੀ “ਅਲਵਿਦਾ” ਫੁੱਲ ਹਨ—ਵਿਦਾਈ, ਕ੍ਰਿਤਜਤਾ, ਦੋਸਤੀ, ਦਿਆਲਤਾ, ਅਤੇ “ਸੁਹਣੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ” ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਮ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਫ਼ੈਦ ਸਵੀਟ ਪੀ ਅਕਸਰ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹਨ.
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ:ਕਹਾਣੀ 1699 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਿਸਿਲੀ ਦੇ ਇਕ ਸੰਨਿਆਸੀ Francis Cupani ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਸੁਗੰਧੀਦਾਰ ਸਵੀਟ ਪੀ ਦੇ ਬੀਜ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ Dr. Robert Uvedale ਨੂੰ ਭੇਜੇ। ਉਥੋਂ ਇਹ ਮਾਲੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਬੈਠਾ, ਵਿਕਟੋਰਿਆ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬਾਰਡਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਵਾਨਗੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਬ੍ਰੀਡਰ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ Henry Eckford—ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਰੰਗੀਨ, ਹੋਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ 1800 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੱਟ-ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਬੀਜ-ਕੈਟਾਲਾਗ ਸਿਤਾਰਾ ਸੀ.
ਵਰਤੋਂ:ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟ੍ਰੇਲਿਸ, ਖੰਭੀਆਂ, ਬਾੜਾਂ ਅਤੇ ਕਾਟੇਜ-ਬਾਗੀ ਬਾਰਡਰਾਂ ਲਈ ਸਜਾਵਟੀ ਪੌਦੇ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁਗੰਧੀਦਾਰ ਕੱਟੇ ਫੁੱਲ ਵਜੋਂ (ਗੁਲਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕਰੀਬ 4–5 ਦਿਨ ਤਕ ਟਿਕਦੇ ਹਨ) ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੌਨੀ ਕਿਸਮਾਂ ਭਾਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹਨ। ਇਹ ਬਸੰਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਜਨਮ-ਫੁੱਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਆਮ ਸਵਾਲ
ਮੇਰੇ ਸਵੀਟ ਪੀ ਖਿੜ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਹੇ?
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਨ ਗਰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਉਹ ਕਰੀਬ 20°C/68°F ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੁਸਤ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ), ਧੁੱਪ ਘੱਟ (6+ ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਰੱਖੋ), ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਖਾਦ (ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੱਤੇ, ਘੱਟ ਫੁੱਲ), ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੁੰਭਾਈ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਹਵਾਮਾਨ ਲਈ ਗਲਤ ਕਿਸਮ। ਗਰਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਬਾਅਦ ਛਾਂ ਦੇਣਾ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ.
ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੀਟ ਪੀ ਦੇ ਬੀਜ ਭਿਗੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ—ਲਗਭਗ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਭਿਗੋਣਾ ਅੰਕੁਰਣ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਬੀਜ ਦੀ ਛਾਲ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਕੱਟ ਸਕਦੇ ਹੋ/ਖੁਰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਬੀਜ ਦੇ ‘eye’ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਨਿਰੰਤਰ ਨਮੀਦਾਰ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਭਿਗੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅਕਸਰ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ.
ਕੀ ਸਵੀਟ ਪੀ ਗਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ। ਟੈਪਰੂਟ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 cm (12 in) ਡੂੰਘੇ ਭਾਂਡੇ ਚੁਣੋ, ਧਨਾਢ ਪਰ ਵਧੀਆ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲਾ ਪੋਟਿੰਗ ਮਿਕਸ ਵਰਤੋ, ਅਤੇ ਸਹਾਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ। ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਹੋਰ ਨਿਯਮਿਤ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਦਿਓ.
ਕੀ ਸਵੀਟ ਪੀ ਖਾਣਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਨਹੀਂ। ਸਵੀਟ ਪੀ (Lathyrus odoratus) ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਣਯੋਗ ਮਟਰ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ। ਬੀਜ, ਫਲੀਆਂ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਕਦੇ ਨਾ ਖਾਓ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਨਾ ਲਗਾਓ ਜਿਥੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਚੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ.
ਮੈਂ ਸਵੀਟ ਪੀ ਦੇ ਕਟੇ ਫੁੱਲ ਹੋਰ ਦੇਰ ਤਕ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਤੋੜੋ, ਉਹ ਡੰਠਲ ਚੁਣੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਅਣਖੁੱਲੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਡੰਠਲਾਂ ਨੂੰ ਕੋਣ ‘ਤੇ ਕੱਟੋ, ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਵਰਤੋ (ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਚੀਨੀ), ਰੋਜ਼ ਪਾਣੀ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਗੁਲਦਾਨ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਤੇ ਫਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ (ਈਥੀਲੀਨ ਵਾਸ-ਲਾਈਫ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ).
ਦਿਲਚਸਪ ਤੱਥ
- “Lathyrus odoratus” ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ “ਸੁਗੰਧੀਦਾਰ ਮਟਰ” ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
- 1600ਵਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਮੂਲ ‘Cupani’ ਸਵੀਟ ਪੀ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਤੀਵਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਤੇ ਦਵਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਲਈ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
- ਠੰਢੇ, ਰੌਸ਼ਨ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਵੀਟ ਪੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਵੱਧ ਸਕਦੇ ਹਨ—ਤੰਦੁਰਸਤ ਪੌਦੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30 cm (12 in) ਤੱਕ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ.
- ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਵੀਟ ਪੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟੀ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ.