ਪੌਦੇ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
- ਆਕਾਰ:ਆਕਾਰ ਕਲਟੀਵਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਗਮਲੇ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਲਗਭਗ 60 × 30 cm (24 × 12 in) ਤੱਕ ਸੰਕੁਚਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਬੌਨੇ ਕਿਸਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ 15–25 cm (6–10 in) ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਜਾਂ ਵੱਡੇ-ਪੱਤੇ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਲਗਭਗ 90 cm (36 in) ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ~1.1 m (3.5 ft) ਤੱਕ.
- ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ:ਨਰਮ, ਕਈ ਵਾਰ ਮਲਾਇਮ ਛੋਹ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ (ਅਕਸਰ ਦੰਦਾਲੇ ਜਾਂ ਲਹਿਰੀਲੇ ਕਿਨਾਰੇ) ਹਰੇ, ਚਾਰਟ੍ਰਿਊਸ, ਪੀਲੇ, ਗੁਲਾਬੀ, ਲਾਲ, ਸੰਤਰੀ, ਜਾਮਨੀ, ਬਰਗੰਡੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਕਾਲੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਚਟਖਾਰੇਦਾਰ ਮਿਲਾਪਾਂ ਵਿੱਚ। ਕਈ ਕਲਟੀਵਾਰ ਨਾਟਕੀ ਨਾੜੀਆਂ, ਵਿਰੋਧੀ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾਂ ਬਹੁ-ਰੰਗੇ “ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ” ਕੇਂਦਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੌਰਸ ਟਾਹਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਪਰੀਤ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ—ਪੁਦੀਨਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ.
- ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ:ਛੋਟੇ ਨਲੀਆਕਾਰ ਫੁੱਲ ਸਿੱਧੀਆਂ ਸਪੀਕਾਂ ‘ਤੇ, ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਲਕੇ ਨੀਲੇ ਤੋਂ ਲੈਵੈਂਡਰ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜਾਮਨੀ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ। ਇਹ ਸੁਹਾਵਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨਹੀਂ; ਕਈ ਮਾਲੀ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਘਣਾ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਪੀਕਾਂ ਪਿੰਚ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ.
- ਖਿੜਨ ਦਾ ਮੌਸਮ:ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਪਤਝੜ (ਅਕਸਰ ਬਾਹਰ ਜੂਨ–ਸਤੰਬਰ; ਘਰ ਅੰਦਰ ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ).
- ਵਾਧੇ ਦੀ ਆਦਤ:ਨਾਜ਼ੁਕ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਜੜੀਬੂਟੀ ਪਰੈਨੀਅਲ (ਪਾਲੇ-ਰਹਿਤ ਹਵਾਮਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਵਜੋਂ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ, ਝਾੜੀਦਾਰ ਤੋਂ ਟਿੱਲੇਦਾਰ; ਕੁਝ ਕਲਟੀਵਾਰ ਵਧੇਰੇ ਰਿੰਗਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਟਕਣ ਵਾਲੇ ਟੋਕਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਟਾਹਣੀਆਂ ਰਸੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਚੌਰਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਮਰ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੱਕੜੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ.
ਵਾਤਾਵਰਣ
ਰੋਸ਼ਨੀ
ਅਧ-ਛਾਂ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ, ਅਪਰੋਕਸ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਿਸਮਾਂ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਛਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਤਿੱਖੀ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ। ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ “sun coleus” ਕਲਟੀਵਾਰ ਪੂਰੀ ਧੁੱਪ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ (ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਰਜੀਹ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ) ਜੇਕਰ ਸਮਾਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਮੀ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ। ਘਰ ਅੰਦਰ, ਫਿਲਟਰ ਕੀਤੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀ ਚਮਕਦਾਰ ਖਿੜਕੀ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖੋ; ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੋ ਲਾਈਟਸ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ.
ਤਾਪਮਾਨ
ਗਰਮੀ ਪਸੰਦ ਹੈ: ਕਰੀਬ 15–24°C (59–75°F)। ~10°C (50°F) ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖੋ; ਇਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਠੰਢ ਦਾ ਤਣਾਓ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਲਾ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਤਾਂ ਸਥਿਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ.
ਨਮੀ
ਦਰਮਿਆਨੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਰਦ੍ਰਤਾ—ਲਗਭਗ 40–70%—ਪਸੰਦ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸੁੱਕੀ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਭੂਰੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਰੱਖਣਾ, ਕੰਕਰਾਂ ਵਾਲੀ ਟਰੇ ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਫੁਹਾਰ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ (ਚੰਗੀ ਹਵਾਬਹੀ ਨਾਲ).
ਮਿੱਟੀ
ਧਨਾਢ, ਢਿੱਲੀ, ਚੰਗੀ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ। ਗਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਪੋਟਿੰਗ ਮਿਕਸ ਵਰਤੋ; ਵਾਧੂ ਨਿਕਾਸ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਰਤੋਂਯੋਗ ਮਿਲਾਵਟ 1:1 ਆਲ-ਪਰਪਜ਼ ਪੋਟਿੰਗ ਮਿਕਸ ਅਤੇ ਵੱਧ ਖਣਿਜ/ਦੋਆਬੀ ਮਿੱਟੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਮਿਕਸ ਹੈ। ਜੜਾਂ ਸੜਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰੀ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਹਲਕਾ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਤੋਂ ਤਟਸਥ pH (~6.0–7.0) ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੋਲੀਅਸ ਲਈ ਸੁਹਾਉਣਾ ਹੈ.
ਸਥਾਨ
ਬਾਰਡਰਾਂ, ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਬੈੱਡਜ਼, ਕਿਨਾਰੇ, ਸਮੂਹਕ ਰੋਪਣ, ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਅਤੇ ਲਟਕਣ ਵਾਲੇ ਟੋਕਰਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ। ਘਰ ਅੰਦਰ, ਪੂਰਬ-ਮੁੱਖੀ ਖਿੜਕੀ ਨੇੜੇ ਜਾਂ ਦੱਖਣ/ਪੱਛਮ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖੋ। 15 cm (6 in) ਦਾ ਗਮਲਾ ਸੰਕੁਚਿਤ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਅਕਸਰ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਕਲਟੀਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਭਾਰੀ ਗਮਲਾ (ਜਿਵੇਂ ਟੈਰਾਕੋਟਾ) ਪਸੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ
USDA Zones 10–11 (ਪਾਲੇ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ)। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ, ਗਰਮ-ਮੌਸਮ ਸਾਲਾਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਘਰ ਅੰਦਰ ਰੱਖ ਕੇ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਦੇਖਭਾਲ ਗਾਈਡ
ਮੁਸ਼ਕਲਤਾ
ਆਸਾਨ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨਾ: ਕੋਲੀਅਸ ਸਧਾਰਣ ਰੁਟੀਨਾਂ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਸਥਿਰ ਨਮੀ, ਗਰਮੀ, ਕਾਫੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਪਿੰਚਿੰਗ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀਆਂ ਲਈ ਸੁਖਾਲਾ ਹੈ ਪਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੱਥ-ਬਨਤ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ.
ਖਰੀਦ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ
ਚਟਖਾਰੇਦਾਰ ਰੰਗ ਅਤੇ ਘਣੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਖਾਬੰਦੀ ਵਾਲੀ ਵਾਧ ਨਾਲ ਪੌਦੇ ਚੁਣੋ। ਪਤਲੇ/ਲੰਮੇ ਨਮੂਨਿਆਂ, ਭੂਰੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਪੀਲੇ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਕੀੜਿਆਂ ਲਈ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਗੰਢਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰੋ (ਚਿਪਚਿਪਾ ਅਵਸ਼ੇਸ਼, ਜਾਲਾ, ਧੱਬੇ ਜਾਂ ਰੂੰ ਵਾਲੇ ਗੱਛੇ)। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਕਲਟੀਵਾਰ ਨੂੰ ਮੇਲੋ—ਕੁਝ ਸੱਚਮੁੱਚ ਛਾਂ ਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਵੱਧ ਧੁੱਪ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ.
ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ
ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਮੀਲਾ ਰੱਖੋ ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਠੱਠ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਜਦੋਂ ਉੱਪਰਲੇ 2–3 cm (about 1 in) ਸੁੱਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦਿਓ। ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਕਈ ਵਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ)। ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਘਰ ਅੰਦਰ, ਸਿੰਚਾਈਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੁੱਕਣ ਦਿਓ। ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਰਝਾਉਣਾ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁੱਕੇ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਜੜਾਂ ਸੜਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜੜਾਂ ਲਈ ਨਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
ਖਾਦ ਦੇਣਾ
ਸਕ੍ਰਿਆ ਵਾਧ (ਬਸੰਤ ਤੋਂ ਪਤਝੜ) ਦੌਰਾਨ, ਬਿਹਤਰ ਰੰਗ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਖਾਦ ਦਿਓ: ਸੰਤੁਲਿਤ ਤਰਲ ਖਾਦ (ਉਦਾਹਰਨ, 20-20-20) ਲਗਭਗ ਹਰ 2 ਹਫ਼ਤੇ (ਲੇਬਲ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਜੇ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਅੱਧੀ ਤਾਕਤ)। ਧੀਮੀ-ਮੁਕਤ ਖਾਦ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਕ ਖਾਦ ਤੋਂ ਬਚੋ—ਖ਼ਾਸਕਰ ਵੱਧ ਨਾਈਟਰੋਜਨ—ਜੋ ਨਰਮ, ਹਰੇ, ਘੱਟ ਰੰਗਦਾਰ ਵਾਧ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਜੇ ਵਾਧ ਹੌਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖਾਦ ਘਟਾਓ ਜਾਂ ਰੋਕ ਦਿਓ.
ਕਟਾਈ
ਪੂਰੇ ਪੌਦੇ ਲਈ ਟਿੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿੰਚ ਕਰੋ (ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸ ਜਦੋਂ ਪੌਦੇ ਕਰੀਬ 15 cm/6 in ਉੱਚੇ ਹੋ ਜਾਣ)। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਲਈ ਉਗਾ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਪੀਕ ਹਟਾ ਦਿਓ ਤਾਂ ਕਿ ਊਰਜਾ ਪੱਤਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਲੰਬਾਪਣ ਘਟੇ। ਜੇ ਪੌਦੇ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ ਲੱਗਣ, ਲੰਬੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵੱਢੋ; ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਇਕ-ਤਿਹਾਈ ਵੱਢ ਕੇ ਤਾਜ਼ਾ, ਸੰਕੁਚਿਤ ਵਾਧ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਉਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਰ ਸਰਦੀ/ਸ਼ੁਰੂ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਤੱਕ ਵੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ.
ਪ੍ਰਸਾਰ
ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ। ਟਾਣਿਆਂ ਦੀ ਕਲਮ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੈ: 10–15 cm (4–6 in) ਦੀ ਕਲਮ ਗੰਢ ਦੇ ਥੱਲੇ ਤੋਂ ਕੱਟੋ, ਹੇਠਲੇ ਪੱਤੇ ਹਟਾਓ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਨਮੀਲੇ ਪੋਟਿੰਗ ਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਜੜਾਓ (ਰੂਟਿੰਗ ਹਾਰਮੋਨ ਵਿਕਲਪਿਕ ਹੈ)। ਜੜਾਂ ਅਕਸਰ ਕਰੀਬ 2–3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਵੱਧ ਆਰਦ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੀਜ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ (ਖ਼ਾਸਕਰ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ): ਨਮੀਲੇ ਮਿਕਸ ‘ਤੇ ਸਤ੍ਹਾ-ਬੀਜ ਬਿਉਓ, ਕਰੀਬ 21–24°C (70–75°F) ‘ਤੇ ਗਰਮ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ 10–21 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਰਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰੋ.
ਮੁੜ ਗਮਲਾ ਬਦਲਣਾ
ਜਦੋਂ ਜੜਾਂ ਗਮਲਾ ਭਰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਗਮਲਾ ਬਦਲੋ। ਇੱਕ ਆਕਾਰ ਵੱਧਾਓ (ਲਗਭਗ 2.5–5 cm / 1–2 in ਵੱਧ ਚੌੜਾ), ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਿਕਾਸ ਛੇਦਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮੁਕਤ-ਨਿਕਾਸ ਮਿਕਸ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰੋ। 15 cm (6 in) ਦਾ ਗਮਲਾ ਸੰਕੁਚਿਤ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਲੰਬੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਭਾਰੇ ਗਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
📅 ਮੌਸਮੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੈਲੰਡਰ
ਬਸੰਤ: ਗਰਮ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਪੋ; ਖਾਦ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ; ਟਿੱਪਾਂ ਪਿੰਚ ਕਰੋ; ਬੀਜ ਜਾਂ ਕਲਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰੋ। ਗਰਮੀ: ਚਰਮ ਵਾਧ—ਸਮਾਨ ਨਮੀ ਰੱਖੋ, ਤਿੱਖੀ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਾਓ (ਜਦ ਤੱਕ ਕਲਟੀਵਾਰ ਧੁੱਪ-ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਨਾ ਹੋਵੇ), ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਟਿੱਪਾਂ ਪਿੰਚ ਕਰੋ। ਪਤਝੜ: ਠੰਢ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲਮਾਂ ਲਓ; ਖਾਦ ਘਟਾਓ; ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ। ਸਰਦੀ: ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਘਰ ਅੰਦਰ—ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ 15°C (60°F) ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖੋ, ਘੱਟ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਵਾਧ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੱਕ ਖਾਦ ਰੋਕੋ.
ਕੀੜੇ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਆਮ ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਅਫਿਡਸ, ਸਪਾਇਡਰ ਮਾਈਟਸ, ਵਾਈਟਫਲਾਈਜ਼ ਅਤੇ ਮੀਲੀਬੱਗਸ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ—ਖ਼ਾਸਕਰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਗਰਮ, ਸੁੱਕੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ। ਸਲੱਗ ਅਤੇ ਘੋਗੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪੌਦੇ ਚੱਬ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੌਲੇ ਨਿਯੰਤਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ: ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਓ, ਹਵਾਬਹੀ ਸੁਧਾਰੋ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ‘ਚ ਹੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਸਾਬਣ ਜਾਂ ਬਾਗਬਾਨੀ ਤੇਲ/ਨੀਮ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰੋ। ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਊਡਰੀ ਫਫੂੰਦ (ਹਵਾ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਸੁਧਾਰੋ, ਅਧਿਕ ਭੀੜ ਤੋਂ ਬਚੋ), ਡਾਊਨੀ ਫਫੂੰਦ (ਆਰਦ੍ਰਤਾ/ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਗੀਲਾਪਣ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੋ), ਅਤੇ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜੜਾਂ ਸੜਨ (ਨਿਕਾਸ ਸੁਧਾਰੋ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਘਟਾਓ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ.
ਜ਼ਹਿਰਲਾ ਪਣ
ਰਸ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਜਲਣ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਲੀਅਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਛੂਹਣ ‘ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ—ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ। ਪਾਲਤੂਆਂ (ਕੁੱਤੇ, ਬਿੱਲੀਆਂ, ਘੋੜੇ) ਲਈ, ਕੋਲੀਅਸ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੈਲਾ ਲਿਸਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਚੱਬਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ ਪਰਸ਼ਾਨੀ (ਉਲਟੀ/ਦਸਤ), ਲਾਰ ਟਪਕਣਾ, ਭੁੱਖ ਘਟਣਾ, ਅਤੇ ਸੁਸਤਪਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਖਾਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ‘ਚ ਪਸ਼ੂ-ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ.
ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ
ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਅਰਥ:ਇਸਦੇ ਨਾਟਕੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਕਰਕੇ ਅਕਸਰ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਭੀਕ ਸਵੈ-ਅਭਿਵਿਅੰਜਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਤੀਬਰ, “ਬੇਕਾਬੂ” ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਛੋਟੇ ਗਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ.
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ:ਕੋਲੀਅਸ ਵਿਟਕੋਰੀਆ ਦੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈਂਸੇਸ਼ਨ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਪਾਰਲਰ ਪੌਦੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸੰਸਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ “ਕਾਰਪੇਟ ਬੈੱਡਿੰਗ” ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਜੀਉਂਦੇ ਮੋਜ਼ੇਕਾਂ ਵਾਂਗ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਣਨ 1800 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਮੱਗਰੀ (ਅਕਸਰ ਜਾਵਾ ਤੋਂ) ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕਈ ਵਾਰ ਪੁਨਰ-ਵਰਗੀਕਰਨ ਹੋਈ—ਅੱਜ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ Plectranthus scutellarioides ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਲੀਅਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ.
ਵਰਤੋਂ:ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੌੰਦਰਿਆਤਮਕ। ਇਸਨੂੰ ਛਾਂ ਵਾਲੇ ਬੈੱਡਜ਼ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ, ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਲਾਉਣ, ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ, ਜਾਂ ਹਿੰਮਤੀ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੋ। ਇਹ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਗਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ “ਥ੍ਰਿੱਲਰ” ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਲਟੀਵਾਰ ਪਿੱਛੋਕੜ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਫੁੱਲ ਉਭਰਨ। ਜੇ ਫੁੱਲਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫੁੱਲ ਹਲਕੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਾਗਣਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ.
ਆਮ ਸਵਾਲ
ਮੇਰੇ ਕੋਲੀਅਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਫਿੱਕੇ ਕਿਉਂ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਰੇ ਕਿਉਂ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ?
ਜਿਆਦਾਤਰ ਘੱਟ ਰੋਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਖਾਦ ਕਾਰਨ। ਇਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਫਿਲਟਰ ਕੀਤੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖੋ (ਜਾਂ ਘਰ ਅੰਦਰ ਗ੍ਰੋ ਲਾਈਟ ਵਰਤੋ) ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦਿਓ—ਅਧਿਕ ਖਾਦ ਨਾ ਦਿਓ.
ਕੀ ਕੋਲੀਅਸ ਨੂੰ ਸਾਲ ਭਰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਉਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ। ਚਮਕਦਾਰ, ਅਪਰੋਕਸ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿਓ, ਸਥਿਰ ਨਮੀ (ਪਰ ਠੱਠ ਨਹੀਂ), ਅਤੇ ਗਰਮ ਰੱਖੋ—ਆਦਰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 15°C (60°F) ਤੋਂ ਉਪਰ। ਨਿਯਮਿਤ ਪਿੰਚਿੰਗ ਇਸਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਅਤੇ ਹਰਿਆ-ਭਰਿਆ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ.
ਮੇਰਾ ਕੋਲੀਅਸ ਲੰਬਾ-ਪਤਲਾ ਅਤੇ ਛਿਤਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਲੰਬਾਪਣ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਪਿੰਚਿੰਗ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਾਓ ਅਤੇ ਸ਼ਾਖਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਟਿੱਪਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿੰਚ ਜਾਂ ਕੱਟੋ.
ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਲੀਅਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਟਾ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਲਈ ਉਗਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹਾਂ—ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਪੀਕ ਪਿੰਚ ਕਰੋ ਤਾਂ ਕਿ ਊਰਜਾ ਪੱਤਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਏ ਅਤੇ ਲੰਬਾਪਣ ਘਟੇ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪਰਾਗਣਕਾਰ ਪਸੰਦ ਹਨ, ਕੁਝ ਨੂੰ ਖਿੜਨ ਦਿਓ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਟਾਈ ਕਰ ਦਿਓ.
ਠੰਢੇ ਹਵਾਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੋਲੀਅਸ ਨੂੰ ਸਰਦੀ ਕਿਵੇਂ ਕਟਵਾਉਂ?
ਜਦੋਂ ਰਾਤਾਂ 10°C (50°F) ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਲੱਗਣ, ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਓ ਜਾਂ 10–15 cm (4–6 in) ਦੀਆਂ ਕਲਮਾਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਜੜਾਓ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ.
ਦਿਲਚਸਪ ਤੱਥ
- ਕੋਲੀਅਸ ਪੁਦੀਨੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੌਰਸ ਟਾਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਪਰੀਤ-ਜੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ.
- ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ—ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰੋਸ਼ਨੀ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਹਰਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਚਮਕਦਾਰ (ਪਰ ਨਾ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ) ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਟਕੀ ਰੰਗਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ.
- ਇਹ ਪ੍ਰਜਨਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਸ਼ੋਭਾਤਮਕ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ: ਖਿੜਕੀ ਕੰਡੇ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਕਲਮ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੜਾਂ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ.
- ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਦੁਰਲੱਭ ਕੋਲੀਅਸ ਕਿਸਮਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਭਰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਊਂਦੇ ਸਟੇਟਸ ਸਿੰਬਲ ਵਾਂਗ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ.
- ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਟੀਵਾਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਧੁੱਪ-ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਪੁਰਾਣੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਉਲਟਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਕੋਲੀਅਸ ਸਿਰਫ਼ ਛਾਂ ਦਾ ਪੌਦਾ ਹੈ.